Yapay-Zeka.Org-Ansiklopedi - Yapay Zeka Ansiklopedisi Sayfa Hazırlama ve Düzenleme Kılavuzu

Yapay Zeka Ansiklopedisi Sayfa Hazırlama ve Düzenleme Kılavuzu

Ansiklopedi bölümümüz WIWIMOD isimli modül ile çalışmaktadır. WIWIMOD İnternet üzerinde genel olarak "wiki" diye bilinen ve sayfalarda isteyen herkesin güncelleme yapmasına imkan tanıyan bir modüldür. Bu modül ile ilgili daha detaylı bilgiye WIWI Ana Sayası'ndan ulaşılabilir.

Bu modül sayesinde yapay-zeka.org'a üye olan herkes bilgi bankasına kendi uzmanlık alanında bilgi ekleyebilecektir. WIWIMOD modülünün özelliklerinden bazıları aşağıda listelenmiştir:

Sayfalar arası hiyerarşi

Geçmiş sayfa sürümlerini saklama, son sürüm ile kıyaslama ve gerektiğinde geriye dönebilme

İçindekiler listesi

Son güncellenen sayfalar listesi

Yeni sayfa oluşturma

Yeni sayfa oluşturmanın altında yatan temel fikir, olmayan bir sayfaya ulaşmaya çalıştığınızda sistemin yeni bir sayfa oluşturmak istediğinizi varsaymasıdır. Olmayan bir sayfaya ulaşmaya çalıştığınızda düzenlenmek üzere açılmış boş bir sayfa ile karşılaşacaksınız. Daha sonra uygun içeriği metin kutusuna girerek "Gönder" (Submit) düğmesine tıklamanız yeterli olacaktır. Böylece sayfanız bilgi bankasına eklenmiş olur.

1. Adım : Öncelikle Ana Sayfa'da veya uygun olan başka bir yerde yeni oluşturacağınız sayfaya bir bağlantı (link) oluşturun. Sayfalar kendilerine verilmiş olan "sayfa ismi" ile temsil edilir. Buraya gireceğiniz metin herhangi bir metin olabilir, ancak ansiklopedi içerisinde bir standart sağlamak için biz sayfa isimlerini belirlerken bazı kurallara uymalıyız:

Sayfaların tüm tarayıcılarda düzgün görünmesi açısından sayfa isimlerinde Türkçe'mize has olan (ç,ğ,ü,ş,ı,ö gibi) harfleri kullanamayız. Aksi takdirde bazı tarayıcılar bu karakterleri farklı kodladığından, var olan sayfalar yokmuş gibi gözükmekte hatta kullanıcılar boş sayfaya giriş yaparlarsa birden fazla kopyası olan sayfalar oluşmaktadır.

Bu nedenle sayfa isimlerini İngilizce olarak veriyoruz. Örneğin "Uzman Sistemler" başlıklı bir sayfa için sayfa ismi olarak "Expert Systems" uygundur.

Sayfa isimleri olabildiğince kısa olmalıdır. Var ise yaygın olarak bilinen kıslatmalar kullanılmalıdır. Örneğin "Yapay Sinir Ağları" başlıklı sayfa için "ANN" kullanılabilir.

Sayfa isimlerini kısa tutarken aynı zamanda belirleyici isimler vermeye çalışmalıyız. Örneğin "Yapay Zeka Projeleri" isimli bir sayfa için "AIP" yeterince belirleyici olmaya başka şeylerle çakışması muhtemel bir isim iken "AI_Projects" yeterince belirgin bir isimdir.

Sayfa isimlerinde kısaltma kullanmadığımız sürece kelimelerin ilk harfi büyük diğer harflerini küçük yazmalıyız. (Örnek: Speech Recognition)

Sayfa isimlerini bu şekilde belirledikten sonra sayfa düzenleme sırasında daha açıklayıcı bir "Sayfa Başlığı" belirlemeniz mümkündür. Yazdığınız metin içerisinde "sayfa ismi" yerine buraya yazmış olduğunuz sayfa başlığı yerleştirilecektir. Eğer metin içerisine sayfa başlığının değilde sizin belirlediğiniz başka bir metnin geçmesini isterseniz bu şekilde de yazabilirsiniz. "[ [ sayfa ismi | görüntülenecek bağlantı metni ] ]" yazın.

Sayfalarımızın arama motorlarınca daha kolay bulunabilmesi ve metin içerisindeki referansların düzgün görünmesi açısından sayfa başlıklarını belirlerken de bazı standartlara uymalıyız:

Sayfa başlıkları olabildiğince açıklayıcı şekilde yazılmalıdır.

Eğer kıslatmalar mevcut ise parantez içinde belirlenmelidir. Örnek: Yapay Sinir Ağları (YSA) (Artificial Neural Networks (ANN))

Eğer sayfa başlığının İngilizce'si yaygın olarak bilinen bir tabir ise parantez içerisinde sayfa başlığının yanına yazılmalıdır. Örnek: "Konuşma Tanıma (Speech Recognition)"

Bu kurallara uyarak bir sayfa ismi ve sayfa başlığı belirledikten sonra, metin içerisinde uygun bir yerde "[ [ yeni sayfa adi ] ]" , veya "[ [ yeni sayfa adi | bağlantı metni ] ]" yazın.

2. Adım: Bağlantı eklemiş olduğunuz sayfayı kaydedin daha sonra aynı sayfadan yeni eklemiş olduğunuz bağlantıya tıklayarak açmaya çalışın. Böyle bir sayfa olmadığından düzenleme bölümü açılacaktır. Daha sonra sayfa içeriğinizi yazın ve kaydedin. Artık yeni bir sayfa oluşturmuş oldunuz.

Not: Henüz hazırlanmamış bir sayfanın bağlantısı gösterilirken WIWI bağlantının sonuna bir « ? » ekler böylece ilgili içeriğin henüz mevcut olmadığı, yazılmayı beklediği kolayca anlaşılır.

Sayfaların Organizasyonu

Wiki'lerde en rahatsız edici işlerden biriside, okuyucuların sitede kaybolmamasını, önceki sayfayı, sonraki sayfayı veya bir üst sayfayı kolayca bulmasını sağlayan sayfalar arası hiyerarşi bilgisinin saklanmasıdır.

Wiwi'nin bu sorunun çözümünü her sayfaya seçimlikli bir « ebeveyn » alanı koyarak sağlamaktadır. İzleme modunda Wiwi tüm ebeveynlere (en üst bağlantıya ulaşana kadar tüm bağlantıları gösterir) bağlantı içeren bir gezinme çubuğu gösterir. Yeni oluşturduğunuz sayfalara Wiwi ebeveyn atamasını bağlantının içinde geçtiği sayfayı baz olarak otomatik olarak yapar.

İçeriği Değiştirme

Wiwi mümkün ise sayfaları görsel bir düzenleyici (editör) ile düzenlemenizi sağlar, eğer tarayıcınız bunu desteklemiyorsa Xoops'un varsayılan düzenleyicisini kullanır.

Bu editörü kullanmak oldukça basit olmakla beraber temel bazı konulara burada değineceğiz:

Sayfa düzenine tamamen hükmetmek isterseniz (iki sütun oluşturma vb.) HTML Tablo işaretlerini kullanabilirsiniz, fakat gerekmedikçe kullanmamanızı tavsiye ederiz.

Gerekmedikçe font değişiklikleri ve farklı renkler kullanmayınız.

Kısa öz ve anlaşılır cümleler kurun, uzun anlatımlar yaparken gerekiyorsa konuyu maddeler halinde sıralayın.

Yazı Biçimlendirme Örnekleri

Burada verilen örneklerin nasıl yapıldığına sayfanın kaynak kodundan bakabilirsiniz

~~Silinmiş metnin üzerini çizebilir~~, ya da yeni metnin altını çizebilirsiniz.

Teknik terimler için daktilo yazıtipi.

İndisler: x₂ Üsler: x² or x² Formüller: ε₀ = 8.85 × 10⁻¹² C² / J m.

Karışık formüller: $\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}$

Matematiksel semboller: ∫ ∑ ∏ √ − ± ∞ ≈ ∝ ≡ ≠ ≤ ≥ → × · ÷ ∂ ′ ″ ∇ ‰ ° ∴ ℵ ø ∈ ∉ ∩ ∪ ⊂ ⊃ ⊆ ⊇ ¬ ∧ ∨ ∃ ∀ ⇒ ⇔ → ↔

Desteklenen Noktalama işaretleri: ¿ ¡ § ¶ † ‡ • – — ‹ › « » ‘ ’ “ ”

Desteklenen semboller: ™ © ® ¢ € ¥ £ ¤

Desteklenen özel karakterler: è é ê ë ì í À Á Â Ã Ä Å Æ Ç È É Ê Ë Ì Í Î Ï Ñ Ò Ó Ô Õ Ö Ø Ù Ú Û Ü ß à á â ã ä å æ ç è é ê ë ì í î ï ñ ò ó ô œ õ ö ø ù ú û ü ÿ

Yunan harfleri: α β γ δ ε ζ η θ ι κ λ μ ν ξ ο π ρ σ ς τ υ φ χ ψ ω Γ Δ Θ Λ Ξ Π Σ Φ Ψ Ω

Sayfa kaynağına açıklama koymak:

*Boşluk koymak için, - 'i kullanınız. * satırların bölünmesini engeller, dolayısıyla formülleri yazarken yararlıdır.

Bağlantılar, URL'ler, resimler

Örnek hedef sayfa: Eski uygarlıklarla Yapay Zeka ilgilenir.

Aynı hedef, farklı ad: Yapay Zeka Nedir? (Burada bağlantıda "Yapay Zeka Nedir?" yazmasına rağmen "Yapay Zeka" sayfasına bağlantılandırılmıştır.

Harici bağlantılar düz URL şeklinde yazılabilir: http://www.nupedia.com URL'de tüm semboller şunların arasında olmalıdır: A-Z a-z 0-9 ._\/~%-+&#?!=()@ \x80-\xFF. Bir URL'de başka bir karakter varsa, dönüştürülmelidir.

Henüz olmayan bir sayfayı, herhangi bir sayfa içerisine bağlantısını yazdıktan sonra, o bağlantının üzerine tıklayarak yaratabilirsiniz.

Yalnızca Ansiklopedi'ye yüklenmiş olan resimler kullanılabilir. Bir resim yüklemek ve yazınıza eklemek için, Düzenleyici içerisindeki "Resim Yöneticisi"ni kullanabilirsiniz.

Bölümler, paragraflar, listeler, program kodları, satır başları

Aynı yazı içerisindeki bölüm başlıklarını aşağıdaki şekilde yazabilirsiniz:

Yeni bölüm

Eğer birden çok bölüm derinliği olacak ise, yani alt bölümleriniz de olacak ise aşağıdaki yapıyı kullanabilirsiniz.

Yeni bölüm

Alt bölüm

Alt-alt bölüm

Tek bir satır başının sayfa düzeninde bir etkisi yoktur. Yeni satırlar bir paragraftaki tümceleri birbirinden ayırmak için kullanılabilir.

Boş bir satır, yeni bir paragraf başlatır.

Yeni bir paragraf başlatmadan
bir satırı bölebilirsiniz.

Listeler çok kolaydır:

her satırı bir yıldızla başlatın

daha çok yıldız, daha derin düzey yapar

az yıldız daha az derin

Yıldızsız yeni satır listeyi bitirir

Yıldızları yazmadan önce

başlarına boşluk koyarsanız daha farklı listeler

elde edersiniz:

 Bir satır boşluk ile başlıyorsa,
   nasıl yazıldı ise sayfada
     öyle görünecektir.
   Ve sabit genişlikli yazı tipi kullanılacaktır;
   Satırlar bölünmeyecektir;

Bu aşağıdaki gibi durumlarda yararlı olacaktır:

önceden biçimlendirilmiş metinleri kopyalamada;

algoritma tanımlarında;

program kaynak kodlarında;

Yatay çizgi:

Burası yatay çizginin üzerinde

ve burası aşağısında.

Son değişme: 28.01.07 yazan Ergin Altıntaş